Teknoloji kullanımı ile sosyal anksiyete artar mı, zararlı mı? sorusunun cevabı tek bir yönde değil. Teknoloji, özellikle sosyal medya, bazı kişilerde geçici bir rahatlama sağlayıp yüz yüze iletişimdeki kaygıyı biraz azaltabilir. Ancak pek çok senaryoda kaygıyı besleyen bir ilişki de görülür, yani “her zaman zararlı” demek doğru olmaz ama riskler ciddiye alınmalıdır. Çevrim içi etkileşim […]
Kemik erimesinde D vitamini eksikliği mi, yetersiz protein mi? sorusunun cevabı genellikle D vitamini ve buna bağlı kalsiyum eksikliğinin daha direkt belirleyici olmasıdır. D vitamini düşük olduğunda kemik mineralizasyonu yavaşlar ve kırılganlık artar. Yetersiz protein ise daha çok genel beslenme yetersizliği ve kas-iskelet desteği üzerinden dolaylı etki gösterir. Zıt beslenme hatalarını ayırmak için önce beslenme […]
Sürekli stres, kısa vadede işe yarayan bir “savaş ya da kaç” tepkisi gibi çalışsa da uzun sürünce zararlı hale gelir. Stres olayı geçse bile zihnin tehlikeyi tekrar tekrar düşünmesi, bedenin stres yanıtını sönmeden sürdürür ve özellikle beyni daha hassas hale getirir. Bu durum, kortizol ve adrenalin gibi hormonların uzun süre yüksek kalmasına yol açarak ruh […]
İshale yakın bağırsak sesleri tehlikeli midir? sorusunun cevabı çoğu zaman hayırdır. İshal öncesi ya da ishal sırasında duyulan guruldamalar genellikle bağırsakta sıvı ile gazın hareketlenmesiyle oluşur. Ancak stres bazı kişilerde hazımsızlık ve gazı artırarak bağırsak seslerini yükseltebilirken, ishal doğrudan sıvı kaybı riskini artırır. Bu yüzden dehidrasyon riski ile stresin zıt etkilerini anlamanın yolu, sesin varlığından […]
İrritabl bağırsak sendromunda gece şişkinliği zararlı mı sorusunun kısa cevabı genelde hayırdır. İBS’li kişilerin önemli bir kısmında şişkinlik gün içinde artar, akşam yemeğinden sonra daha belirginleşir ve uykuya geçerken azalır ya da kaybolur. Bu durum çoğu zaman bağırsakların gün içi ritmi ve sindirime bağlı gaz birikimiyle ilgilidir. Şişkinlik her gece tekrarlasa bile tek başına alarm […]
Bu yazıda yüksek protein diyeti zararlı mı? sorusunu netleştireceğim: Altta yatan böbrek hastalığı, kontrolsüz hipertansiyon, şeker hastalığı, böbrek taşı veya gut gibi durumlar varsa yüksek protein, böbreklerdeki yükü artırarak sorunları tetikleyebilir. Sağlıklı kişilerde ise protein miktarını gelişi güzel yükseltmek tek başına her zaman kesin ve otomatik bir zarar anlamına gelmez; yine de risk kişiye göre […]
Gaz sorusuna tek bir cevap vermek çoğu zaman zor. Bağırsak gazını artıran lif mi sorusu, bazen fermente olan lifli gıdaların bağırsakta daha fazla gaz üretmesini tarif ederken, bazen de yetersiz hareket nedeniyle içeriğin daha uzun süre kalması şikâyeti büyütür. Yani mesele çoğu kişide “ya lif ya hareket” değildir; iki farklı mekanizma aynı rahatsızlığı aynı anda […]
İrritabl bağırsak sendromunda laktozsuz diyet her zaman zararlı değildir, ancak herkeste aynı etkiyi vermez. Laktozu kısıtlamak, bazı kişilerde şikayetleri azaltır, bazı kişilerde ise bir fark yaratmayabilir. Bu yüzden yaklaşım, midenizi ve bağırsaklarınızı asıl olarak neyin rahatsız ettiğine göre şekillenmelidir. Herkeste aynı değildir çünkü İBS olanlarda laktoz intoleransı daha sık görülür. Veriler, İBS’te laktoz intoleransının kontrol […]
D vitamini eksikliği, özellikle güneş ışığından yeterince faydalanamayan kişilerde zamanla birikebilen ve çoğu zaman sinsi ilerleyen bir durumdur. Bu yazıda D vitamini eksikliği belirtileri ve riskleri hakkında, en sık görülen bulgulardan başlayarak neler yaşanabileceğini açıklıyoruz. Yorgunluk ve halsizlik, kas ve eklem ya da kemik ağrıları, kas zayıflığı ve kramplar, sık enfeksiyon geçirme, uyku bozuklukları, baş […]
KOAH’ta alevlenme mi, stabil dönem mi ayrımının ana ipucu zamanlamadır. Stabil dönemde nefes darlığı genelde yavaş ve öngörülebilir ilerler, eforla artar; öksürük ve balgam uzun süredir varsa bile ani bir sıçrama olmadan aynı düzeyde kalır. Alevlenmede ise yakınmalar akut şekilde kötüleşir, nefes darlığı hızlı artar, öksürük sıklaşır ve balgamın miktarı ile rengi ya da kıvamı […]
Biyoteknoloji, modern dünyada hızla gelişen bir alan olarak dikkat çekmektedir. Biyoteknoloji, biyoloji ve teknolojiyi bir araya getirerek yaşam bilimlerinde devrim yaratmaktadır. Ancak, biyoteknolojinin hem olumlu hem de olumsuz yönleri bulunmaktadır. Bu makalede, biyoteknolojinin olumlu ve olumsuz yönlerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Olumlu yönleri arasında hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların geliştirilmesi, tarımsal verimlilikte artış sağlanması ve çevresel […]
Evet, kemik erimesinde kemik erimesinde d vitamini zıt sonuç verebilir mi: yüksek alım ne zaman zarara döner? sorusunun cevabı “fazla alımda” ters etki olabilir. D vitamini yağda depolanır ve uzun süre çok yüksek doz alınırsa hipervitaminoz D gelişip kandaki 25(OH)D düzeyi yükselir; bu da kalsiyumu artırarak hiperkalsemiye yol açabilir. Sağlıklı yetişkinlerde 25(OH)D genellikle 20 ile […]
Düzensiz öğün zararlı mı sorusunun cevabı genellikle evettir. Özellikle öğün atlamak, uzun açlık yaşamak ya da geç ve ağır yemek yemek, kan şekeri dengesini bozarak dalgalanmaları artırabilir. Uzun süre aç kalınca kan şekeri düşme eğilimi gösterir, ardından vücudun enerji ihtiyacını karşılamak için kana şeker salımı artar ve öğün sonrası ani yükselmeler görülebilir. Bu dalgalanma yalnızca […]
Aşırı baharat tüketimi zararlı mı sorusunun yanıtı, kişiye göre değişir. Bazı insanlarda özellikle acı biber ve kapsaisin içeren gıdalar mide mukozasını tahriş edebilir, mide ağrısı ve bulantıyı artırabilir. Mide yanması da bu hassasiyeti olanlarda daha sık hissedilebilir; yanma sürekli hale geliyorsa bu durum çoğu zaman altta yatan reflü ya da başka bir mide sorununun belirtisi […]
Gut’ta alevlenmeyi azaltmak mı zorlaştırmak mı: masum görünen seçimler neden ters etki eder? sorusunun cevabı net: Evet, bazı “masum” tercihler alevlenmeyi azaltmayı zorlaştırabilir. Çünkü gut atakları çoğu zaman ürik asidin yükselmesiyle eklemlerde kristal oluşumu ve iltihabi sürecin başlamasıyla tetiklenir. Yani iyi niyetle yapılan bazı seçimler, fark etmeden ürik asidi artırıp vücudu atağa hazır hale getirebilir. […]
Reflüde gece artışı zararlı mı sorusunun kısa cevabı, çoğu zaman ciddiye alınması gereken bir işarettir. Uyurken asidin yemek borusuna daha kolay kaçması ve yutmanın azalması, gece yanmasını ve reflüye bağlı şikayetleri artırabilir. Nadiren de olsa gece istemsiz aspirasyon gelişebilir ve bu durum solunum yolu enfeksiyonu riskini yükseltebilir. Yatış pozisyonu bazı “zıt” belirtileri yani gece artınca […]
KOAH’ta alevlenme mi, stabil dönem mi ayrımının ana ipucu zamanlamadır. Stabil dönemde nefes darlığı genelde yavaş ve öngörülebilir ilerler, eforla artar; öksürük ve balgam uzun süredir varsa bile ani bir sıçrama olmadan aynı düzeyde kalır. Alevlenmede ise yakınmalar akut şekilde kötüleşir, nefes darlığı hızlı artar, öksürük sıklaşır ve balgamın miktarı ile rengi ya da kıvamı […]
Tiner damlama yoluyla çıkan buharı solumak, ya da “koklayarak” tineri solumak kısa sürede zararlı olabilir. Tinerin içindeki yüksek uçucu organik bileşikler (VOC) burun ve boğazda tahrişe yol açabilir, öksürük ve yanma hissi gibi şikayetleri tetikleyebilir. Gözlerde yaşarma, burun akıntısı ve ciltte ya da göz çevresinde kuruluk gibi belirtiler de görülebilir. Uzun vadeli riskler ise tekrarlayan […]
Sürekli ekrana bağlı kalmak, herkeste aynı etkiyi yapmasa da çoğu kişide beynin gerçek dinlenmesini zorlaştırabilir. Bildirimler ve sosyal medya gibi hızlı uyaranlar gün boyunca zihni daha “hazır” tutarak dikkat dağınıklığını artırabilir ve stres ya da kaygı ile ilişkilendirilebilir. Bu durum ayrıca uykuya dalmayı ve uyku kalitesini olumsuz etkileyerek dinlenme ihtiyacını daha da büyütebilir. Ekran temasının […]
Sosyal medyada "sürekli haber" takibi zararlı mı sorusunun cevabı, çoğu kişi için şartlara bağlı olarak evet. Sürekli ve özellikle olumsuz içerik tüketmek, beynin tehdit sinyalini sürekli açık tutmasına yol açar. Bu da kaygıyı artırır, dikkat dağınıklığını büyütür ve zihin gün içinde hızlıca dolup taşıyınca uykuya geçiş zorlaşır. Sonuç olarak uyku bölünebilir, dinlenme hissi azalır ve […]
